Historia łożysk GOST to prawie 60 lat udanej produkcji i uznana jakość wyrobów w 170 krajach na całym świecie, gdzie te łożyska pracują w ruchomych węzłach najróżniejszej techniki przemysłowej i budowlanej, w obrabiarkach i środkach komunikacji. Producenci z krajów Europy Wschodniej w swoim czasie chętnie importowali te wyroby przemysłowe i do dziś wykazują zainteresowanie imi, ponieważ jakość i niezawodność wyrobów według GOST w tamtym czasie była doskonała.

Historia GPZ

 Produkcja łożysk kulkowych w ZSRR zaczęła się jeszcze w 1916 roku z niewielkiego warsztatu w Moskwie, który tuż po rewolucji został przekazany w koncesję szwedzkiej spółce SKF. W 1931 roku na podstawie niewielkiego przedsiębiorstwa utworzono pierwszy radziecki GPZ (Gosudarstwiennyj Podszypnikowyj Zawod (Państwowa Fabryka Łożysk), później OAO GPZ-2), a za rok uruchomiono GPZ-1 (dziś ZAO «Moskowskij Podszypnik»). Do 1940 roku oba zakłady razem wyprodukowały około 60 milionów łożysk do samochodów i ciągników.

W 1941 roku moskiewskie fabryki łożysk zostały ewakuowane wgłąb kraju (Tomsk i Saratow), skąd dostarczały łożyska dla techniki wojskowej i maszyn budowlanych. Po wojnie moce produkcyjne wróciły do Moskwy, gdzie skoncentrowały się na produkcji ograniczonej nomenklatury łożysk wyspecjalizowanych.

Jednak w regionach ewakuacji uruchomiono nowe fabryki – w Saratowie (GPZ-3), Kujbyszewie (GPZ-4), Tomsku (GPZ-5), Swierdłowsku (GPZ-6), później – w Charkowie, Baku, Rostowie nad Donem, Mińsku, Kursku, Winnicy, Wołogdzie, Łucku. Zorganizowano produkcję łożysk masowych oraz węzłów przegubowych dla dużej techniki wyspecjalizowanej, w latach 1960-tych zaczęła się produkcja łożysk stożkowych i precyzyjnych, a także łozysk do techniki kolejowej.

Do 1975 roku produkcją łożysk w republikach ZSRR zajmowały się 19 fabryk masowej produkcji seryjnej, 14 przedsiębiorstw renowacji łożysk oraz kilka wyspecjalizowanych przedsiębiorstw produkujących ograniczoną nomenklaturę łożysk do zadań specjalnych.

Dzięki wporowadzeniu najnowszych technologii więkzość linii produkcyjnych została zautomatyzowana, produkcja wzrosła więcej niż trzykrotnie w porównaniu z latami powojennymi, łożyska GPZ zaspokoiły potrzeby wszystkich republik ZSRR i prawie wszystkich krajów Europy Wschodniej i zaczęły być eksportowane do ponad 40 krajów.

Przed 1985 rokiem (początek pieriestrojki) w kraju działało ponad 40 państwowych fabryk łożysk, w tym fabryki renowacji łożysk, produkcji wolnych ciał tocznych i wyrobów doświadczalnych. Po rozpadzie ZSRR rozpadł się także państwowy system kooperacji i zamówień państwowych i fabryki łożysk, by przetrwać, musiały zacząć działać na własną rękę, podtrzymywać produkcję i szukać rynków zbytu.

Obecnie, na przykład, w Rosji pozostało nie więcej niż 20 przedsiębiorstw pełnego cyklu produkcyjnego oraz kilka przedsiębiorstw specjalistycznych. Kilka dużych państwowych fabryk łożysk (w tym moskiewski GPZ-1) scalono w spółkę OAO «Jewropiejskaja Podszypnikowaja Korporacija», zaś moce produkcyjne GPZ-2 przeniosiono do Twera. Skalę produkcji znacznie obniżono, zaś jakośc wyrobów niektórych GPZ pozostawia wiele do życzenia i często nie odpowiada standardom międzynarodowym.

W Ukrainie wysokiej jakości wyroby produkują fabryki łożysk w Charkowie (HARP) i Łucku (LBP), które współpracują z partnerami z Europy i odradzają tradycje produkcyjne, niemal utracone po rozpadzie ZSRR.

Łożyska GPZ ZSRR. Nomenklatura modeli według GOST

Mimo obecnego upadku branży w krajach dawnego ZSRR wyprodukowano ogromną ilość poszukiwanych wyrobów o wysokiej jakości, które do dziś są wyprzedawane z magazynów i cieszą się popytem. Uważa się, że łożyska GPZ ZSRR niezupełnie odpowiadają dzisiejszym standardom międzynarodowym, jednakże ich wspaniała jakość, niezawodność i atrakcyjna cena zapewniają znaczną konkurencyjność dla całej nomenklatury łożysk.

Cała nomenklatura łożysk GPZ produkcji radzieckiej to:

  • wszystkie grupy łożysk tocznych i ślizgowych przeznaczenia masowego i specjalnego;
  • ponad 1500 typowymiarów (średnica 0,008-2,0 m);
  • wszystkie poziomy precyzji;
  • wszystkie znane grupy konstrukcyjne (budowa maszyn, przemysł metalurgijny, energetyka, transport drogowy i kolejowy, przemysł obronny itd).

W asortymencie są łożyska drobno- i wielkogabarytowe (jednorzędowe/dwurzędowe) kulkowe, wałkowe, stożkowe, oporowe, promieniowe oporowe, liniowe i precyzyjne, jak też szeroka nomenklatura części do nich (koszyki, pierścienie etc). Wszystkie wyroby są certyfikowane, charakteryzują się najwyższą jakością (prawie wyeliminowano brak) i są trwałe w eksploatacji.

Podczas zakupu łożysk wyprodukowanych prez Państwowe Fabryki Łożysk ZSRR należy pamiętać, że ich produkcję zakończono dawno temu i sapasy w magazynach topnieją, co stwarza dla łożysk dodatkowe kożyści marketingowe. W związku z tym na rynku pojawiło się dużo podróbek o niskiej jakości. Dlatego koniecznie należy zapoznać się z oryginałami paszportów i certyfikatów, a także zwrócić uwagę na obecność oryginalnego opakowania.